Zachowanie

Wrzucanie zabawek do miski z wodą albo jedzeniem z ludzkiej perspektywy wygląda zabawnie albo dziwnie, ale z kociej jest absolutnie logiczne. Dla kota zabawka jest odpowiednikiem zdobyczy. Włożenie jej do miski to sposób na jej zabezpieczenie. Zwierzyna przestaje się poruszać, nie ucieka i znajduje się w bezpiecznym miejscu. Miska z wodą lub jedzeniem poza tym to miejsce zasobów, punkt strategiczny w domu, coś bezpiecznego i ważnego dla kota. Połączenie zdobyczy z takim miejscem ma sens: coś cennego trafia tam, gdzie są inne rzeczy o wysokiej wartości. Zachowanie to związane jest także z nadawaniem zapachu. Wrzucenie zabawki do wody pozwala zneutralizować obce wonie i nadać jej własny zapach. W etologii zwierząt znane jest zjawisko maskowania zapachu zdobyczy. Zwierzęta robią to na różne sposoby: tarzają się w zapachach, przenoszą zdobycz albo manipulują nią w określony sposób. U kota domowego wrzucenie zabawki do wody może być właśnie taką formą manipulacji zapachem — przedmiot zostaje „przejęty”, staje się bardziej własny.  Część behawiorystów zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt: domknięcie sekwencji łowieckiej. Naturalny łańcuch zachowań u kota obejmuje obserwację, skradanie się, atak, chwytanie, manipulowanie zdobyczą i dopiero potem jedzenie. W zabawie ostatni etap często nie następuje, bo zabawka oczywiście nie jest zjadana. Wrzucenie jej do miski może więc być symbolicznym zakończeniem tej sekwencji — odpowiednikiem momentu, w którym prawdziwa zdobycz trafiałaby w pobliże miejsca karmienia.

Nie ma dowodów na to, by umaszczenie szylkretowe wpływało na charakter kota. Geny odpowiedzialne za kolor sierści nie są powiązane z genami determinującymi temperament.  „Szylkretyczki” są konstruktem potocznej świadomości, nie kategorią biologiczną, choć takie myślenie jest silnie obecne w kulturze (ang. „tortitude” – od „tortie”). Szylkretki bywają postrzegane jako charakterne, niezależne, uparte, czasem zadziorne. To stereotyp niemający podstaw naukowych, wynikający raczej z percepcji i naszych własnych ludzkich przekonań (większość szylkretów to kotki). Wyraziste, kontrastowe umaszczenie sprawia, że trójkolorowe koty są silniej zauważalne i lepiej zapamiętywane. Przypisywane im cechy – asertywność, terytorialność czy selektywność w kontaktach – wzmacniają narrację o „tortitude”, która mówi więcej o ludzkich oczekiwaniach i kulturowych uproszczeniach niż o samych kotach. Szylkretowe umaszczenie powstaje dlatego, że gen koloru rudego i czarnego znajduje się na chromosomie X. U samic (XX) we wczesnym etapie rozwoju zarodka w każdej komórce losowo wyłącza się jeden z chromosomów X. Tam, gdzie aktywny pozostaje chromosom X z genem rudego pigmentu, powstaje kolor rudy, a tam, gdzie aktywny jest X z genem czarnego – powstaje kolor czarny. W ten sposób tworzy się mozaika kolorów widoczna później w sierści. U samców (XY) taki mechanizm nie zachodzi, dlatego szylkretowe kocury zdarzają się skrajnie rzadko i zwykle mają zaburzenia chromosomalne (np. XXY) lub są chimerami – najczęściej są też bezpłodne. W praktyce więc niemal każda szylkretka to kotka.